توافق جامع و نهایی هستهای وین با نام برنامه جامع اقدام مشترک یا برجام (Joint Comprehensive Plan of Action) در راستای توافق جامع بر سر برنامه هستهای ایران و بدنبال تفاهم هستهای لوزان، در سهشنبه ۲۳ تیر ۱۳۹۴ (۱۴ ژوئیه ۲۰۱۵) در وین اتریش بین ایران، اتحادیه اروپا و گروه ۱+۵ (شامل چین، فرانسه، روسیه، انگلیس، ایالات متحده آمریکا و آلمان) منعقد شد.
مذاکرات ایران و گروه ۵+۱ طبق پیمان نامه جهانی منع گسترش سلاحهای هستهای به منظور اطمینان قدرتهای جهانی از عدم تولید و توسعه سلاحهای هستهای توسط ایران و اطمینان ایران از حق خود برای غنیسازی سوخت صلحآمیز هستهای برای اهداف غیرنظامی، در سال ۲۰۰۶ (۱۳۸۵) آغاز شد که طی این مذاکرات، ایالات متحده، اتحادیه اروپا و دیگر سازمانها تحریمهایی را علیه ایران تحمیل کردند.
پس از چند دوره مذاکرات، در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۳ (۳ آذر ۱۳۹۲)، توافق موقت ژنو بر سر برنامه هستهای ایران بین ایران و کشورهای ۵+۱ در ژنو سوئیس امضاء شد.
بیشترین تمرکز مذاکرات، بر روی تأسیسات هستهای کلیدی ایران بود. رآکتور آب سنگین IR-۴۰ اراک، نیروگاه اتمی بوشهر، معدن اورانیوم (en) گچین، مرکز هستهای فردو، کارخانه تبدیل اورانیوم اصفهان، کارخانه غنیسازی اورانیوم نطنز و مجتمع توسعه و تحقیقات پارچین.
سرانجام پس از بیست و دو ماه مذاکره، محمدجواد ظریف به همراه تیم مذاکره کننده ایرانی بعد از ۱۷ روز مذاکره فشرده، سهشنبه ۱۴ ژوئیه (۲۳ تیرماه) در وین پایتخت اتریش موفق به دستیابی به یک توافق جامع و نهایی با گروه ۱+۵، بر سر آینده برنامه هستهای ایران شدند. فدریکا موگرینی، مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا و محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه ایران در یک نشست رسمی مقابل رسانهها در وین، با خواندن بیانیهای به زبان انگلیسی و فارسی اعلام کردند که توافق نهایی در برنامه هستهای ایران به دست آمده است.
**لغو تحریم ها علیه ایران و اجرای برجام
- بر اساس توافق جامع اتمی ایران و قدرتهای جهانی، روز اجرای توافق روزی است که آژانس تأیید کند که ایران تعهدات مقدماتی خود را از جمله در تأسیسات اراک، نطنز و فردو انجام داده است. در ساعات ابتدایی ۲۶ دی ۱۳۹۴، در آستانه انتشار گزارش آژانس بینالمللی انرژی اتمی دربارهٔ انجام تعهدات هستهای ایران در توافق جامع اتمی، جان کری وزیر خارجه آمریکا با مجوز لغو تحریمهای ایران و چند ساعت بعد محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه ایران، علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران و سایر اعضاء تیم مذاکرهکننده هستهای ایران برای اعلام آغاز اجرای برجام راهی وین و مقر سازمان ملل در این شهر شدند.
در ساعات اولیه روز ۲۷ دی ۱۳۹۴، بیانیهٔ اجرایی شدن برجام و لغو همه تحریمهای اتحادیه اروپا و ایالات متحده آمریکا و همه قطعنامههای تحریمی شورای امنیت سازمان ملل علیه ایران، در مقر آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین، توسط فدریکا موگرینی نماینده عالی اتحادیه اروپا در سیاست خارجی و امور امنیتی و محمد جواد ظریف وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران قرائت شد و به موجب آن برنامهٔ جامع اقدام مشترک اجرایی شد که به موجب آن بلافاصله، کلیهٔ تحریمهای مرتبط با برنامه هستهای ایران از هشت سال گذشته برچیده شد.
**افزایش صادرات نفت ایران بعد از لغو تحریم ها
- پیش از آغاز اجرای برجام و لغو تحریم ها، بیژن نامدار زنگنه وزیر نفت جمهوری اسلامی ایران در حاشیه یکصد و شصت و هشتمین نشست سازمان کشورهای صادر کننده نفت (اوپک) در وین در جمع خبرنگاران اعلام کرد که 'ما هیچ صحبتی در باره اینکه ایران تولید خود را کاهش دهد انجام نمی دهیم و کاهش تولید نفت ایران بعد از رفع تحریم ها را قبول نمی کنیم و کسی هم نمی تواند برای تولید ما محدودیت تعیین کند'.
زنگنه افزود: بعد از رفع تحریم ها، ما مجددا به تولید قبلی خود باز خواهیم گشت و هیچ مسئولیتی در تغییر وضعیت بازار نخواهیم داشت.
بهمن ماه، روزنامه اقتصادی 'ویرتشافتس بلات' اتریش در خصوص لغو تحریم ها علیه ایران و افزایش فروش نفت این کشور نوشت: ایران صادرات نفت خود به اروپا را تا ۳۰۰ هزار بشکه در روز افزایش داده است.
این روزنامه اتریشی گزارش داد: مشخص نیست که قبل از لغو تحریم ها صادرات نفت ایران به اروپا چقدر بوده است اما این کشور در تلاش است با لغو تحریم های هسته ای، سهم از دست رفته خود از بازار نفت را مجددا به دست آورد.
ویرتشافتس بلات با اشاره به سفر رئیس جمهوری ایران به فرانسه و ایتالیا افزود: شرکت فرانسوی توتال بعد از سفر حسن روحانی به فرانسه، طی قراردادی خرید بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار بشکه نفت در روز را با هیات همراه رئیس جمهوری ایران امضا و اعلام آمادگی کرد که همکاری با ایران را در سایر زمینه های نفتی از سر بگیرد.
این روزنامه نوشت: شرکت های ایتالیایی نیز رقابتی سخت برای ورود به بازار پررونق ایران پس از تعدیل تحریم ها آغاز کرده اند و آمادگی خود را برای خرید نفت و مشارکت در ساخت پالایشگاه های ایرانی اعلام داشتند.
توافق هسته ای میان جمهوری اسلامی ایران و ۱+۵ در ۲۳ تیر ۱۳۹۴
توافق جامع بر سر برنامه هسته ای ایران میان گروه ۱+ ۵ و کشورمان در وین و لغو تمام تحریم های مرتبط با برنامه هسته ای ایران، از مهمترین رخدادهای جهان بود که اتریش میزبان آن شد.
ارسال نظر